Stel je voor: Je hebt een vervelende hoofdpijn of die zeurende spierpijn na een sportieve inspanning.
Je grijpt naar de vertrouwde blauwe doos. Ibuprofen. Binnen no-time voel je de pijn wegtrekken. Heerlijk. Totdat je een paar uur later een nieuw, ongemakkelijk gevoel voelt: een knagende, brandende maag. Herkenbaar? Je bent niet de enige.
Ibuprofen is een krachtpatser tegen pijn, maar het kan een flinke wissel trekken op je maag. Laten we eens onder de motorkap kijken wat er precies gebeurt en, belangrijker nog, wat je eraan kunt doen.
Om te begrijpen waarom je maag in opstand komt, moeten we eerst weten wat ibuprofen doet.
Ibuprofen behoort tot de groep medicijnen die artsen liefkozend NSAID's noemen: Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs. In gewoon Nederlands: pijnstillers die ook ontstekingsremmend werken.
Denk aan hoofdpijn, gewrichtspijn, of die vervelende menstruatiekrampen. Het mechanisme is fascinerend. Je lichaam maakt stofjes aan (prostaglandinen) die pijn en ontsteking veroorzaken. Ibuprofen blokkeert de aanmaak van deze stofjes.
Simpelweg: minder prostaglandinen = minder pijn. Helaas is er een addertje onder het gras.
Sommige prostaglandinen zijn juist belangrijk voor de bescherming van je maagwand. Ze zorgen voor een dikke laag slijm en goede doorbloeding, die je maag beschermt tegen het scherpe maagzuur. Met een standaard dosis van 200 of 400 mg per keer (tot max 1200 mg per dag voor zelfzorg) remt ibuprofen helaas ook de productie van deze beschermende stofjes.
Je maagwand wordt als het ware 'ontwapend' en gevoeliger voor zuur. Dat is de directe route naar die vervelende maagpijn.
De maagklachten door ibuprofen zijn niet zomaar een klein irritatie. Het kan variëren van een zwaar, branderig gevoel tot heuse steekpijn.
De boosdoener is dus de verstoorde balans in je maag. Zonder voldoende beschermend slijm kan het maagzuur de gevoelige wand irriteren of zelfs beschadigen. Bepaalde factoren versterken dit effect enorm. Het is niet altijd de schuld van de ibuprofen alleen, maar vaak een combinatie.
Je hebt de pil geslikt en nu brandt je maag. Wat zijn je opties?
Paniek is niet nodig, maar wel actie ondernemen. Allereerst: stop met het innemen van ibuprofen. Je lichaam geeft een duidelijk signaal. Forceer niets.
Een pijnstiller die pijn veroorzaakt, is geen oplossing. Daarnaast kan je maag tot rust brengen door een liggende houding aan te nemen, bij voorkeur met je bovenlichaam iets omhoog.
Dit voorkomt dat zuur makkelijk omhoog komt. Een kussentje extra doet wonderen. Als de klachten aanhouden, kan een maagbeschermer uitkomst bieden.
Denk aan medicijnen als omeprazol of pantoprazol (merknamen zoals Somac of Nexium). Deze remmen de zuurproductie in je maag, waardoor je gevoelige maagwand rust krijgt.
Overleg wel altijd even met je huisarts of apotheker voordat je hiermee begint, zeker als je dit vaker nodig hebt.
Je voeding kan een groot verschil maken. Vermijd scherpe, zure of vette gerechten. Dus dat pittige curry'tje of diepvriespizza is even geen goed idee. Kies voor: Grote maaltijden zijn ook niet handig; eet liever een paar kleine beetjes verspreid over de dag.
Wat als je pijnstillers nodig hebt, maar je maag zegt pertinent 'nee' tegen ibuprofen? Er zijn gelukkig andere opties.
De meest logische vervanger is paracetamol (merknamen als Panadol of Dafalgan). Paracetamol remt pijn en koorts, maar heeft níet het ontstekingsremmende effect van ibuprofen.
Het is bovendien zeer vriendelijk voor je maag. Ideaal voor hoofdpijn of koorts. Een doosje paracetamol ligt vaak voor een paar euro in de schappen, dus het is ook nog vriendelijk voor je portemonnee.
Als paracetamol niet sterk genoeg is, praat dan met je arts of apotheker. Soms is er een combinatie van medicijnen mogelijk, of een andere type pijnstiller die wel veilig is voor jouw maag. Vergeet niet dat codeïne soms wordt voorgeschreven, maar dit is een opiaat en kan weer andere bijwerkingen geven zoals verstopping.
De meeste maagklachten door ibuprofen zijn gelukkig tijdelijk en onschadelijk. Maar er zijn signalen die je absoluut niet moet negeren. Bel direct je huisarts of de huisartsenpost als je: Dit kunnen tekenen zijn van een maagzweer of maagperforatie, wat dringende medische hulp vereist.
Ibuprofen is een effectief en waardevol medicijn. Het feit dat Ibuprofen op een lege maag je maag kan ontregelen, betekent niet dat je het nooit meer moet gebruiken.
Het betekent wel dat je er slim mee om moet gaan. Neem het altijd in met een volle maag, een glas water en liever niet met alcohol. Gebruik de laagst mogelijke dosis die werkt en probeer het gebruik zo kort mogelijk te houden.
Luister naar je lichaam. Een beetje ongemak is normaal, maar pijn is het niet waard.
Met deze kennis kun je de voordelen van ibuprofen benutten zonder je maag in de steek te laten.