Stel je voor: je hebt net een pilletje geslikt voor je bloeddruk, en voordat je het weet, zit je weer te hoesten.
Niet zo’n hoest met veel slijm, nee, het is dat éne kriebelende prikkelgevoel achter in je keel dat niet weggaat. Je bent niet verkouden, je bent niet ziek, maar die hoest blijft maar komen. Dit is een bekend verhaal voor mensen die lisinopril gebruiken. Het is een medicijn dat wonderen doet voor je hart en bloedvaten, maar soms met een lastig bijwerkingetje op de proppen komt. Laten we eens rustig doorpraten over waarom lisinopril die kriebelhoest veroorzaakt, hoe vaak het voorkomt en wat je kunt ondernemen om er weer vanaf te komen.
Lisinopril is een bekende verschijning in de wereld van hart- en vaatziekten. Het behoort tot de groep van zogenaamde ACE-remmers. Je merkt het al aan de naam: het remt een enzym af dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van angiotensine II.
Dit hormoon zorgt ervoor dat je bloedvaten samentrekken, wat je bloeddruk opdrijft.
Lisinopril zorgt ervoor dat de vaten ontspannen en verwijden. Je arts schrijft lisinopril vaak voor bij:
De werking is effectief en betrouwbaar. De prijs is vaak ook meevallend; voor een standaardverpakking van lisinopril 10mg (30 tabletten) betaal je meestal tussen de €3,50 en €8,00, afhankelijk van je verzekering en de apotheek. Toch is er die ene vervelende bijwerking die voor sommige gebruikers de pret bederft.
De kriebelhoest is een specifiek type hoest. Het is niet de hoest die je hoort bij een longontsteking of een zware griep.
Het is een droge, irritante hoest zonder slijmproductie. Het voelt alsof er een veertje achter in je keel kriebelt, of alsof er een korreltje zand zit dat je weg moet hoesten, maar het wil niet weg.
Kenmerken van deze hoest: Waarom dit precies gebeurt, is niet altijd duidelijk, maar het heeft te maken met een verhoogde gevoeligheid van de zenuwen in de keelholte. Het is een bijwerking die je stemming kan beïnvloeden, vooral als je ’s nachts wakker wordt van de hoest.
Het is geen fabeltje: lisinopril kan een kriebelhoest veroorzaken. Vroeger dacht men dat dit zeldzaam was, maar onderzoek toont aan dat het vaker voorkomt dan gedacht.
Schattingen wijzen uit dat ongeveer 1% tot 10% van de gebruikers van lisinopril last krijgt van deze hoest. Sommige studies laten zelfs zien dat het bij ongeveer 20% van de ACE-remmer gebruikers voorkomt. Het is dus zeker niet iets dat je je inbeeldt.
Het is een bekende bijwerking, ook al is de precieze oorzaak nog steeds onderwerp van discussie.
De hoest ontstaat meestal binnen enkele weken na het starten met de medicatie, maar het kan ook maanden duren voordat de klachten beginnen. Het is belangrijk om te weten dat het geen allergische reactie is in de klassieke zin (zoals jeukende ogen of huiduitslag), maar eerder een irritatie van het slijmvlies.
Hoewel de wetenschap nog aan het uitzoeken is hoe het precies werkt, zijn er een paar theorieën die de kriebelhoest bij lisinopril verklaren.
Het is vaak een combinatie van factoren. Een van de meest genoemde oorzaken is dat lisinopril invloed heeft op het slijm in de luchtwegen. Het kan ervoor zorgen dat de productie van slijm toeneemt of dat de samenstelling van het slijm verandert.
Dit extra slijm kan de keelholte irriteren, waardoor die typische kriebel ontstaat. Het voelt alsof je constant moet hoesten om die irritatie weg te nemen, maar het lukt niet helemaal.
ACE-remmers zoals lisinopril kunnen de activiteit van bepaalde zenuwen in de keel beïnvloeden.
Sommige onderzoekers denken dat de hoestreflex hierdoor overgevoelig wordt. Een klein prikkeltje dat normaal genegeerd wordt, zorgt nu voor een hoestbui. Er is ook een chemische verklaring. Lisinopril remmt de afbraak van een stofje genaamd bradykinine.
Normaal breekt het lichaam dit stofje snel af, maar door de remming van lisinopril stapelt het zich op. Bradykinine kan een ontstekingsreactie opwekken en de bloedvaten in de keel en longen verwijden, wat irritatie en hoesten kan veroorzaken. Dit mechanisme is complex, maar het verklaart waarom niet iedereen er last van heeft: iedereen reageert anders op deze stofwisseling.
De diagnose van een lisinopril-geïnduceerde kriebelhoest is soms lastig te stellen, omdat de klachten vaak vaag zijn. Toch zijn er een aantal signalen die duiden op deze bijwerking:
Als je al langer dan drie weken een onverklaarbare hoest hebt zonder duidelijke oorzaak, is het verstandig om je medicatie te checken. Artsen noemen dit een diagnose van eliminatie: je sluit andere boosdoeners eerst uit.
De kriebelhoest kan storend zijn, maar gelukkig zijn er oplossingen. Het belangrijkste is om niet zomaar te stoppen met lisinopril, want je wilt natuurlijk dat je bloeddruk stabiel blijft volgens onze koopgids.
Overleg altijd met je arts. De meest effectieve oplossing is het stoppen met lisinopril.
Als de hoest eenmaal weg is, weet je zeker dat het aan het medicijn lag. Vaak schrijft de arts dan een ander medicijn voor, bijvoorbeeld een sartan (een AT1-receptorblokker). Sartans werken vergelijkbaar op de bloeddruk, maar hebben bijna nooit last van deze hoest als bijwerking. Let overigens altijd op mogelijke bijwerkingen zoals spierpijn bij het gebruik van medicatie.
Voorbeelden van merken in deze klasse zijn Valsartan (Diovan) of Losartan (Cozaar). Soms helpt het om de dosis lisinopril te verlagen. Als je bijvoorbeeld 20 mg inneemt, kun je met je arts overleggen of 10 mg misschien voldoende is. De hoest kan dan verminderen of verdwijnen, terwijl je nog steeds beschermd bent tegen hoge bloeddruk.
Als wisselen van medicijn niet direct mogelijk is, zijn er middelen om de hoest te onderdrukken:
Hoewel het geen wetenschappelijke oplossing is voor de onderliggende bijwerking, kan een warm kopje thee met honing of gember de keel kalmeren. Het helpt de irritatie te verminderen, al is het maar tijdelijk.
Als je stopt met lisinopril, verdwijnt de kriebelhoest meestal vanzelf. Het goede nieuws is dat de hoest vaak snel weg is: soms al binnen 24 uur, maar meestal binnen een week.
Bij een enkele persoon kan het langer duren, maar na een maand zou de hoest volledig verdwenen moeten zijn. Let wel op: het kan zijn dat je de hoest eerst iets meer voelt als je net gestopt bent, maar daarna neemt het snel af.
Helaas is er geen harde garantie dat je geen last krijgt van deze bijwerking, want het hangt af van je persoonlijke gevoeligheid. Toch kun je een paar dingen doen:
Lisinopril is een uitstekend medicijn voor het beheersen van je bloeddruk en het beschermen van je hart.
De kriebelhoest is een vervelende, maar goedaardige bijwerking. Het is belangrijk om te weten dat je er iets aan kunt doen. Het hoesten hoeft niet je dagelijks leven te beheersen. Door het te herkennen en met je arts te bespreken, kun je vaak eenvoudig wisselen naar een ander medicijn of de dosis aanpassen. Je hoeft niet met een kriebelende keel rond te lopen; er is altijd een oplossing te vinden die bij jou past.