Bisoprolol versus metoprolol het verschil

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Stel je voor: je arts zegt dat je een bètablokker moet slikken. Je krijgt een recept en je ziet twee namen voorbijkomen: bisoprolol of metoprolol.

Ze lijken op elkaar, maar zijn ze hetzelfde? Niet helemaal. Hoewel ze allebei behoren tot de groep van bètablokkers – medicijnen die je hart rustiger laten kloppen en je bloeddruk verlagen – zijn er best wat verschillen die belangrijk kunnen zijn voor hoe jij je voelt. In dit artikel duiken we in de wereld van deze twee medicijnen.

We gaan het hebben over hoe ze werken, wat ze doen en welke nu echt beter bij jou past.

Geen saaie medische leerboeken, maar een helder verhaal.

Wat zijn bètablokkers eigenlijk?

Om te begrijpen wat bisoprolol en metoprolol doen, moet je eerst weten wat een bètablokker doet. Stel je voor dat je lichaam een gaspedaal heeft.

Dat gaspedaal heet adrenaline. Als je stress hebt of in beweging komt, trapt je lichaam op dat gaspedaal.

Je hart gaat sneller kloppen en je bloeddruk stijgt. Een bètablokker werkt als een rustige chauffeur die het gaspedaal een beetje inhoudt. Hij blokkeert de receptoren in je hart die normaal gesproken reageren op adrenaline.

Door deze blokkade gaat je hartslag omlaag, wordt de pompkracht van je hart minder zwaar en daalt je bloeddruk. Dat is handig bij een hoge bloeddruk, hartritmestoornissen of hartfalen.

Maar niet alle bètablokkers zijn identiek. De meeste moderne varianten, zoals bisoprolol en metoprolol, zijn selectief. Dat betekent dat ze zich vooral richten op het hart en minder op andere organen zoals de longen. Toch zit er onderling een verschil in de precisie van die selectiviteit.

Bisoprolol: De specifieke aanpak

Bisoprolol is een bekende naam in de apotheek. Je kent het misschien van de merknamen Convay of Cardicor.

Hoe werkt bisoprolol precies?

Het is een geneesmiddel dat zeer specifiek te werk gaat. Het is een zogenaamde cardioselectieve bètablokker. Dat klinkt ingewikkeld, maar het betekent simpelweg dat het zich bijna uitsluitend richt op de β1-receptoren in je hart.

Wanneer wordt bisoprolol gebruikt?

Als je bisoprolol slikt, blokkeer je de ‘gaspedalen’ in je hartspier. Je hartritme wordt rustiger en de zuurstofbehoefte van je hart neemt af.

Omdat het zo selectief is, heeft het maar weinig invloed op je bloedvaten of luchtwegen. Dat is een groot voordeel. Je bloedvaten hoeven niet te vernauwen en je luchtwegen blijven lekker open. Dit maakt het een veilige keuze voor veel mensen.

• Hartfalen: Het helpt het hart om efficiënter te pompen zonder overbelast te raken.
• Hoge bloeddruk: Het verlaagt de druk in de aderen zonder de bloedvaten dicht te knijpen.
• Angina pectoris: Ook wel bekend als hartkramp. Het voorkomt pijn op de borst bij inspanning.
• Hartfibrilleren: Het helpt om het ritme stabiel te houden.

Artsen schrijven bisoprolol vaak voor bij: Een leuk feitje: bisoprolol is vaak een ‘once-daily’ medicijn. Dat betekent dat je het meestal maar één keer per dag hoeft in te nemen.

Dat is fijn voor je routine. Geen medicijn is perfect. Bij bisoprolol kun je last krijgen van vermoeidheid.

Bijwerkingen van bisoprolol

Je bent sneller moe omdat je hart minder hard hoeft te werken.

Soms voelen mensen zich ook wat duizelig, vooral als ze net beginnen met de kuur. Een voordeel ten opzichte van sommige andere bètablokkers is dat bisoprolol minder snel problemen geeft met de luchtwegen. Mensen met milde astma kunnen het vaak beter verdragen dan oudere typen bètablokkers.

Metoprolol: De oude bekende

Metoprolol is een van de meest voorgeschreven bètablokkers ter wereld. Je kent het misschien van de merknamen Lopressor of Betaloc. Het bestaat al langer dan bisoprolol en is enorm populair.

Hoe werkt metoprolol?

Net als bisoprolol is het selectief voor het hart, maar de selectiviteit is iets minder sterk.

Metoprolol blokkeert vooral de β1-receptoren in het hart, net als bisoprolol. Het verlaagt dus je hartslag en bloeddruk.

Wanneer wordt metoprolol gebruikt?

Echter, omdat de selectiviteit iets minder strak is dan bij bisoprolol, kan het in hogere doses ook licht invloed hebben op de β2-receptoren. Die receptoren zitten in de longen en bloedvaten. Dit betekent dat het net iets vaker kan leiden tot bijwerkingen zoals koude handen en voeten of een benauwd gevoel.

• Hoge bloeddruk: Een klassieke indicatie.
• Angina pectoris: Net als bisoprolol goed tegen pijn op de borst.
• Na een hartinfarct: Het vermindert de druk op het beschadigde hart en verkleint de kans op overlijden.
• Hartfalen: Hoewel bisoprolol vaak de voorkeur heeft, wordt ook metoprolol (succinaat) veel gebruikt.

Metoprolol is er in twee soorten: de gewone tablet (metoprolol tartraat) en de tablet met vertraagde afgifte (metoprolol succinaat).

Bijwerkingen van metoprolol

De gewone tablet moet je vaak meerdere keren per dag slikken, terwijl de vertraagde variant maar één keer per dag nodig is. Dat maakt de succinaat-variant erg populair. Metoprolol is een echte allrounder. Het wordt voorgeschreven voor:

Metoprolol is vaak iets goedkoper dan bisoprolol, wat voor langdurig gebruik een rol kan spelen, hoewel het verschil meestal klein is. Net als bij bisoprolol kun je last krijgen van vermoeidheid en duizeligheid. Omdat metoprolol net iets minder selectief is, zijn er wel wat extra aandachtspunten:

• Koude extremiteiten: Door een lichte vernauwing van de bloedvaten kunnen handen en voeten kouder aanvoelen.
• Longen: Mensen met ernstig astma of COPD moeten oppassen. Hoewel het selectief is, kan het in hoge doses toch de luchtwegen beïnvloeden.
• Slaapproblemen: Sommige mensen melden meer dromen of slapeloosheid bij metoprolol.

Het hoofd-a hoofdstuk: Wat is het verschil?

Als je beide medicijnen naast elkaar legt, lijken ze veel op elkaar.

Selectiviteit en veiligheid

Ze verlagen beide de bloeddruk en het hartritme. Toch zijn er subtiele verschillen die belangrijk kunnen zijn. Hieronder de belangrijkste punten op een rij. Het grootste verschil zit hem in de selectiviteit. Bisoprolol is ‘hyper-selectief’.

Het richt zich als een laserstraal op je hart. Metoprolol is ook selectief, maar werkt als een zaklamp: het schijnt vooral op het hart, maar er lekt altijd een beetje licht naar de zijkanten.

Invloed op de bloedvaten

Waarom is dat belangrijk? Voor mensen met ademhalingsproblemen.

Als je astma of COPD hebt, is bisoprolol vaak de veiligere keuze. Het risico op een benauwdheidsaanval is lager. Bij metoprolol is dat risico iets hoger, hoewel het bij lage doses nog steeds goed te doen is.

Dosering en frequentie

Bisoprolol heeft vaak een licht vaatverwijdend effect. Dat betekent dat het de bloedvaten een beetje ontspant, wat de doorbloeding verbetert zonder de hartslag te verhogen.

Dit werkt anders dan bij een specifieke bloeddrukverlager zoals amlodipine. Metoprolol doet dit minder. Bij metoprolol kan er eerder sprake zijn van lichte vaatvernauwing, wat voor sommige mensen kan leiden tot koude handen.

Bisoprolol heeft over het algemeen een langere halfwaardetijd. Dat betekent dat het langer in je lichaam blijft werken.

Daardoor is één tablet per dag vaak voldoende, wat het makkelijker maakt om te onthouden. Metoprolol tartraat (de gewone tablet) moet je soms meerdere keren per dag innemen.

Prijs en beschikbaarheid

De vertraagde versie (succinaat) is hierop een uitzondering en werkt ook 24 uur.

Voor mensen die moeite hebben met het onthouden van medicijnen, is bisoprolol of de vertraagde metoprolol dus een stuk makkelijker. Beide medicijnen zijn generieke middelen geworden, wat betekent dat ze niet meer onder patent vallen. Ze zijn dus relatief goedkoop. Bisoprolol is vaak net iets duurder dan metoprolol, maar het verschil is meestal niet meer dan een paar euro per jaar. De keuze wordt dus zelden puur op prijs gemaakt, maar meer op medische gronden.

Wanneer kies je voor welke?

De keuze tussen bisoprolol en metoprolol is niet zomaar een gok. Het hangt af van je persoonlijke situatie.

Bisoprolol: De voorkeurskeuze

Bisoprolol is vaak de voorkeurskeuze bij: Metoprolol is vaak de keuze bij: Let op: als je al lang metoprolol slikt en je voelt je goed, is er vaak geen reden om te wisselen naar bisoprolol. Continuïteit is belangrijk bij hartmedicatie.

• Patiënten met hartfalen die een stabiele, selectieve blokkade nodig hebben.
• Mensen met luchtwegproblemen zoals astma of COPD.
• Patiënten die moeite hebben met het dagelijks innemen van meerdere pillen (vanwege de lange werking).
• Mensen die last hebben van koude handen en voeten (vanwege het vaatverwijdende effect).

Metoprolol: De klassieke keuze

• Patiënten na een acuut hartinfarct (er is veel bewijsmateriaal voor metoprolol).
• Mensen met een hoge bloeddruk zonder bijkomende longaandoeningen.
• Patiënten die reeds goed reageren op metoprolol en geen reden hebben om te wisselen.

Praktische tips voor het gebruik

Ongeacht welke pil je slikt, er zijn een aantal gouden regels die gelden voor beide medicijnen. Een belangrijke waarschuwing: stop nooit zomaar met deze medicijnen.

Niet zomaar stoppen

Als je abrupt stopt, kan je lichaam in een ‘rebound’ schieten. Je hartslag schiet omhoog en je bloeddruk stijgt vaak hoger dan voor de behandeling.

Let op met andere medicijnen

Dit kan gevaarlijk zijn. Wil je stoppen? Doe dit altijd onder begeleiding van je arts, die de dosis langzaam zal afbouwen. Deze bètablokkers kunnen wisselwerkingen hebben met andere middelen. Denk aan:

De eerste weken na het starten kunnen vervelend zijn. Vermoeidheid en duizeligheid zijn normaal. Je lichaam moet wennen aan de lagere hartslag. Geef het minstens twee tot vier weken de tijd.

• Andere bloeddrukverlagers (de werking kan versterken).
• Astmamedicijnen (sommige inhalatiemiddelen kunnen de hartslag beïnvloeden).
• Diabetesmedicijnen: bètablokkers kunnen de symptomen van een lage bloedsuiker (hypoglykemie) maskeren. Je voelt de trillerigheid en hartkloppingen minder goed.

Bijwerkingen doorstaan?

Gaat het niet over of zijn de bijwerkingen te heftig? Raadpleeg dan je arts.

Soms is een lichtere dosis of een ander middel nodig.

Conclusie

Zowel bisoprolol als metoprolol zijn uitstekende medicijnen voor de behandeling van hart- en vaatziekten. Het zijn beiden betrouwbare krachtpatsers die je hart rustiger maken en je bloeddruk verlagen.

Toch zijn er verschillen die ertoe doen. Bisoprolol blinkt uit in selectiviteit en veiligheid voor de luchtwegen, waardoor het vaak de voorkeur geniet bij hartfalen en longaandoeningen. Metoprolol is een klassieker met een bewezen staat van dienst, vooral na een hartinfarct, maar kan iets vaker leiden tot bijwerkingen zoals koude handen of benauwdheid.

Uiteindelijk is de beste keuze afhankelijk van jouw specifieke gezondheidssituatie, je leeftijd en hoe je lichaam reageert.

Bespreek de opties altijd met je cardioloog of huisarts. Zij kunnen afwegen welk molecuul het beste aansluit bij jouw hart. Onthoud: medicijnen zijn hulpmiddelen.

Ze helpen je om een gezond en actief leven te leiden, mits je ze op de juiste manier gebruikt. Of je nu kiest voor bisoprolol of metoprolol, met de juiste begeleiding sta je er niet alleen voor.