Bloedverdunners en tandarts wat melden

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Stel je voor: je hebt een vervelende kiespijn of een afspraak voor een periodieke controle, maar je slikt bloedverdunners. Geen paniek! Dit is iets waar tandartsen en patiënten dagelijks mee dealen.

Toch is het goed om te snappen wat er speelt. Bloedverdunners zorgen ervoor dat je bloed minder snel stolt.

Superhandig als je een verhoogd risico op trombose of een longembolie hebt, maar het maakt een bezoekje aan de tandarts net even spannender. In dit artikel leggen we uit hoe dit zit, wat je moet melden en wat de tandarts doet om jou veilig te behandelen.

De belangrijkste soorten bloedverdunners

Niet alle bloedverdunners zijn hetzelfde. Ze werken anders en dat is belangrijk om te weten voor je behandeling. De meest voorkomende zijn:

• Warfarine (Coumadin): Dit is de 'oude bekende'. Het is een vitamine K-antagonist. Simpel gezegd: het remt de aanmaak van vitamine K, wat nodig is voor stolling. Warfarine is een beetje een lastige kwelgeest omdat je regelmatig je INR-waarde moet laten controleren. Die INR (International Normalized Ratio) geeft aan hoe sterk je bloed verdunt is. Normaal zit je ergens tussen de 2 en 3. Als die waarde te hoog is, is je bloed te dun; als die te laag is, werkt het medicijn niet goed genoeg.
• DOACs (Directe Orale Anticoagulantia): Dit zijn de modernere middelen. Denk aan Xarelto (Rivaroxaban), Eliquis (Apixaban) of Pradaxa (Dabigatran). Deze medicijnen werken sneller en vaak voorspelbaarder dan Warfarine. Je hoeft er minder vaak voor naar het lab voor een bloedtest. Ze zijn vaak wel wat duurder, maar voor veel mensen scheelt het een hoop gedoe.
• Aspirine of Plavix: Hoewel dit technisch gezien geen 'klassieke' bloedverdunners zijn, maar eerder plaatjesremmers, hebben ze wel hetzelfde effect: ze zorgen dat je bloed minder makkelijk klontert. Dit slikt men vaak na een stent of een hartinfarct.

Waarom de tandarts hier wakker van ligt

Als je bij de tandarts in de stoel ligt, wil je niet dat je de praktijk uitloopt met een mond die niet wil stoppen met bloeden. Tandheelkundige ingrepen zijn vaak kleine operaties.

Denk aan het trekken van een verstandskies, het plaatsen van een implantaat of zelfs diep schoonmaken bij tandvleesontsteking. Bij die ingrepen komen bloedvaatjes vrij. Normaal gesproken stolt het bloed binnen een paar minuten en is de boel gesloten.

Bij het gebruik van bloedverdunners duurt dat langer. Soms veel langer. Het risico op een nabloeding is reëel.

De specifieke uitdaging met Warfarine

Daarom moet de behandeling soms iets anders aangepakt worden. Het gaat hierbij niet alleen om het zichtbare bloedverlies, maar ook om het risico op een blauwe plek die niet wegtrekt of een wondje dat open blijft staan. Warfarine is de grootste uitdaging voor een tandarts. Omdat de werking zo wisselt (je weet pas hoe het ervoor staat na een bloedtest), is het soms gokken.

Is de INR te hoog vlak voor je afspraak? Dan moet de behandeling misschien worden uitgesteld of de dosering worden aangepast. DOACs zijn wat dat betreft makkelijker; die werken constanter.

Wat moet jij melden? Communicatie is key

Hier komt het belangrijkste onderdeel: jouw verantwoordelijkheid. De tandarts kan niet in je medicijnendoosje kijken.

Jij moet het melden. Altijd. Zelfs als je denkt: "Ah, dat is maar een halve pil, dat maakt niets uit." Zeg dus bij de balie en tegen de behandelaar:

• Welke medicijnen je slikt (en de exacte naam, niet alleen 'bloedverdunners').
• Hoelang je ze al slikt.
• Of je merkt dat je sneller blauwe plekken krijgt of lang bloedt bij een sneetje in je vinger.

Goed om te weten: de tandarts zal je vaak vragen naar de uitslag van je laatste INR-meting (als je Warfarine slikt) of je vertellen dat je een dag van tevoren moet stoppen met de DOAC (mits de huisarts dit goedkeurt!).

De communicatie moet twee kanten op.

De behandeling: Hoe doet de tandarts dit?

Stel, je bent aan de beurt. Wat gebeurt er nu precies?

Aanpassingen vooraf

Vaak overlegt de tandarts met je huisarts of specialist. Soms mag je tijdelijk minder Warfarine slikken of stoppen met de DOAC vlak voor de afspraak. Dit gebeurt nooit zomaar; de veiligheid van je hart en vaten gaat boven alles.

Tijdens de behandeling

Meestal gaat het om een dag of 3 tot 5 van tevoren stoppen, en daarna weer oppakken. De tandarts zal proberen de behandeling zo minimaal en snel mogelijk te houden.

Nabloedingen voorkomen

Maar maatregelen nemen ze sowieso:

• Extra verdoving: Sommige verdovingsvloeistof bevat een beetje adrenaline die de bloedtoestroom verkleint. Let er ook op dat je geen alcohol drinkt bij bloedverdunners rondom de ingreep.

  Dat helpt, maar soms kiest de tandarts voor een vloeistof zonder extra toevoegingen.

• Hechtingen: Als er een wond ontstaat (zoals bij een kies trekken), worden er vaak extra goede hechtingen geplaatst.
• Speciale materialen: De tandarts kan een klein gaasje of poeder in het wondje stoppen dat helpt bij de stolling. Denk aan middelen als Spongostan of Tabotamp. Dit zijn speciale materialen die je bloed sneller laten stollen.

De nieuwste regels en inzichten

De tandheelkunde staat niet stil. Er zijn de laatste jaren nieuwe inzichten gekomen over hoe om te gaan met bloedverdunners.

De tijd dat je bij elke simpele vulling je Warfarine moest stoppen, is eigenlijk wel voorbij. De algemene tendens is: zo min mogelijk rommelen aan de bloedverdunning, tenzij het echt niet anders kan. Organisaties zoals de Nederlandse Vereniging voor Mondziekten en Tandheelkunde (NVMt) en de KNMP (de apothekersorganisatie) werken samen om protocollen te vernieuwen.

De focus ligt op 'risicomanagement'. Dit betekent dat ze beter kijken naar wat het risico is van de ingreep.

Een simpele vulling of kronen plaatsen? Daar hoef je meestal niets voor te doen.

Een gecompliceerde extractie van een verstandskies? Dan wel. De regels worden dus slimmer en minder streng, zolang de veiligheid maar gewaarborgd blijft.

Risico's: Wat kan er misgaan?

We moeten het ook hebben over de risico's, al zijn ze klein. De grootste angst is een langdurige nabloeding.

Als je na het trekken van een kies na een uur nog steeds bloed alsof je een open wond hebt, moet je direct contact opnemen. Dit kan voorkomen worden door de juiste voorzorgsmaatregelen. Een ander punt is het ontstaan van een hematoom (een bloeduitstorting) in de mond, wat pijnlijk kan zijn en de genezing vertraagt.

Dit gebeurt vaker bij mensen die zowel Warfarine als Aspirine slikken. Een goede inschatting door de tandarts is essentieel.

Alternatieven?

Kun je niet stoppen met je medicatie? Raadpleeg dan onze handige bloedverdunners koopgids voor meer informatie over de verschillende opties.

Bijvoorbeeld als je ze slikt vanwege een hartritmestoornis (boezemfibrilleren). Lees hier de uitleg over bloedverdunners bij boezemfibrilleren; er bestaan namelijk ook andere medicijnen of behandelingen (zoals het 'leegpompen' van het hart) die het risico op een beroerte verkleinen.

Maar dat is een beslissing voor je cardioloog, niet voor je tandarts. Overleg altijd met je specialist voordat je besluit te stoppen met je medicatie voor een tandartsbezoek.

Conclusie: Samenwerken voor een stralende lach

Het is dus vooral een kwestie van goede voorbereiding en open kaart spelen. Bloedverdunners en tandartsbezoeken kunnen prima samengaan.

Zolang jij meldt dat je ze slikt, en je tandarts weet wat hij ermee moet doen, is er geen vuiltje aan de lucht. De nieuwste technieken en materialen maken het steeds veiliger. Dus, plan die afspraak, meld je medicatie, en zorg dat je gebit weer schoon en gezond wordt. Je hart en je kaken zullen je dankbaar zijn.