Hoeveel paracetamol per dag mag je echt slikken

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Er ligt een doosje paracetamol op je aanrecht. Je hebt hoofdpijn, of die vervelende verkoudheid te pakken.

Je pakt er snel twee uit de strip. Maar weet je eigenlijk nog zeker hoeveel je er op een dag mag hebben? En wat gebeurt er als je per ongeluk te veel neemt?

Paracetamol is het meest gebruikte pijnstiller van Nederland. We hebben het in de la liggen en slikken het alsof het snoepjes zijn.

Toch schuilt er een serieus gevaar in die onschuldige witte pilletjes. In deze gids lees je precies wat de limieten zijn, waarom die grenzen bestaan en hoe je het veiligste omgaat met deze absolute krachtpatser tegen pijn.

De Gouden Regel: Wat Zegt De Fabrikant?

Paracetamol is een fantastisch medicijn. Het helpt bij hoofdpijn, griep, verkoudheid en allerlei soorten pijn.

De Magische Grens: 4 Gram Per Dag

Maar het is geen snoep. De fabrikanten en artsen hebben strenge regels opgesteld voor een reden.

Jouw lever doet het zware werk om de stof af te breken. Als je te veel geeft, loopt deze belangrijke organische filter volledig vast. Dat wil je echt niet meemaken. De absolute maximumgrens voor een volwassene is 4 gram (4000 mg) paracetamol per etmaal.

Dat klinkt als veel, maar het is sneller bereikt dan je denkt.

Meestal bestaat een standaard tabletje uit 500 mg. Reken even mee: 4 gram is dan precies 8 tabletten van 500 mg. Neem je tabletten van 1000 mg (vaak aangeduid met '1000' op de strip)?

De Tussenpoos: De 4-Uur Regel

Dan mag je er dus maximaal 4 per dag hebben. Deze 4 gram is de limiet voor gezonde volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar.

Let op: dit is het maximale voor een gezond lichaam. Als je al andere klachten hebt, ligt dit vaak lager.

Het is niet alleen belangrijk hoeveel je slikt, maar ook hoe je het verspreidt. De veiligste manier is om de doses goed te spreiden. De algemene vuistregel is: wacht minimaal 4 uur tussen het innemen van een dosis.

Je kunt dus bijvoorbeeld om 08:00, 12:00, 16:00 en 20:00 uur een pilletje nemen. Zo houd je de hoeveelheid in je bloed stabiel en belast je je lever niet in één keer met een enorme hoeveelheid. Slik je per ongeluk toch te vroeg een volgende dosis, bouw je het risico op een overdosis op.

Kinderen: Niet Zomaar Een Halve Strip

Bij kinderen werkt het net even anders. Een kind is geen kleine volwassene.

Leeftijd Tussen 6 en 12 Jaar

Hun lever is nog in ontwikkeling en kan minder goed aan. Daarom gelden er andere regels. Voor kinderen tussen de 6 en 12 jaar geldt meestal een dosering van 5 tot 10 mg per kilogram lichaamsgewicht, per keer.

Dit mag je 4 keer per dag herhalen. De maximum dosering per dag ligt hier vaak op 60 mg per kg, tot een maximum van 2 à 3 gram per dag, afhankelijk van het gewicht.

Jongere Kinderen

Gebruik hier echt de bijsluiter of een handige online rekenhulp voor. Zelf aan rommelen is levensgevaarlijk. Voor kinderen onder de 6 jaar is het verstandig om altijd een dokter of apotheker te raadplegen.

Er bestaan speciale siropen en zetpillen met lage doseringen. Geef nooit zomaar een volwassen tablet aan een kind, ook niet als je hem doormidden breekt. De verdeling van de werkzame stof in een tablet is niet altijd gelijkmatig.

Waarom Is Een Overdosis Zo Gevaarlijk?

Je hoort het wel vaker: "Paracetamol is slecht voor je lever". Waarom eigenlijk? Als je te veel slikt, maakt je lichaam een afbraakproduct aan (NAPQI) dat giftig is.

Normaal gesproken maakt je lever een stofje (glutathion) aan dat dit gif onschadelijk maakt. Bij een overdosis raakt je voorraadje glutathion op. Het gif blijft over en vernietigt je levercellen.

Dit proces is stiekem en gevaarlijk. Je merkt de eerste 24 uur vaak bijna niets.

Je voelt je misselijk of moet overgeven, maar dat schrijf je toe aan de griep. De volgende dag voel je je misschien iets beroerder. Tegen de tijd dat je echt geel ziet, het pijn krijgt aan je bovenbuik en bewusteloos raakt, is de schade vaak al enorm.

Dan is het redden van je lever een hels karwei en is een donorlever soms de enige optie. Waarom het risico nemen?

De Valkuil Van Combineren

Het grootste gevaar zit 'm vaak in de combinatie van verschillende medicijnen. Je hebt hoofdpijn en grijpt naar een paracetamol.

Een uur later voel je je verkouden en neem je een middel tegen verkoudheid.

Of je neemt een hoestdrankje. Grote kans dat die neusdruppels of hoestsiroop ook paracetamol bevatten! Veel merken zoals Algifor, Panadol of combinatiemiddelen tegen verkoudheid (zoals Griep & Verkoudheid varianten van bekende merken) bevatten stiekem paracetamol.

Tel je deze bij elkaar op, zit je veel sneller aan de 4 gram dan je denkt. Lees dus altijd het etiket. Zoek in de bijsluiter naar 'paracetamol' of 'acetaminophen'. Als je het niet zeker weet, vraag het je apotheker.

Speciale Situaties: Wanneer Extra Opletten

Er zijn situaties waarin je lichaam extra kwetsbaar is. In deze gevallen geldt de standaard 4 gram regel vaak niet, maar is een veel lagere dosis veiliger.

Lever- of Nierproblemen

Dit is de allerbelangrijkste. Als je lever niet optimaal werkt, kan hij het medicijn niet goed afbreken.

Ook bij ernstige nierproblemen kan de stof zich opstapelen. In deze gevallen is de adviesdosering vaak maar de helft: maximaal 2 gram (4 tabletten van 500 mg) per dag. Raadpleeg hier echt een arts over.

Alcohol Gebruik

Drink je regelmatig alcohol? Dan is je lever al extra belast. Alcohol zorgt ervoor dat de giftige afbraakproducten van paracetamol juist harder toeslaan. Combineer alcohol en paracetamol daarom liever niet.

Eén avond flink doorzakken en daarna paracetamol slikken tegen de kater is een beruchte cocktail voor je lever.

Zwangerschap en Borstvoeding

Gelukkig mag je paracetamol wel gebruiken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Het is de veiligste pijnstiller in deze periode.

Hou je wel gewoon aan de normale doseringen en de 4-uur regel. De stof gaat over in de moedermelk, maar de hoeveelheid is zo klein dat het geen kwaad kan voor de baby.

Veelgestelde Praktijkvragen

Er leven veel praktische vragen rondom het gebruik. Hieronder beantwoorden we de meest voorkomende, zonder dat je hoeft te Googelen.

Hoe lang moet ik wachten voordat ik weer mag autorijden?

Paracetamol beïnvloedt je reactiesnelheid niet. Je mag gewoon autorijden en machines bedienen na het innemen.

Helpt paracetamol tegen hoesten?

Tenzij je extreem hoge doses slikt of je heel beroerd voelt door de pijn of koorts, dan is het natuurlijk verstandiger om even thuis te blijven. Nee, paracetamol stopt geen hoest. Het verlicht alleen de pijn die je soms voelt in je keel of borstkas bij hoesten, en het verlaagt koorts bij de juiste dosering.

Waarom moet ik soms zo lang wachten voordat het werkt?

Als je alleen wilt hoesten, heb je een ander middel nodig (een hoestdrankje). Paracetamol doodt echter geen virussen.

Paracetamol moet eerst worden opgenomen in je bloed en naar de hersenen worden getransporteerd. Dit duurt ongeveer 30 tot 60 minuten. De zetpillen (in je anus) werken vaak wat langzamer, maar zijn handig als je moet overgeven. Zweten op zichzelf is geen typische bijwerking van paracetamol.

Is zweten een bijwerking?

Als je zweet, komt dat meestal door de koorts die je probeert te bestrijden.

Als je echter koud zweet krijgt, je bleek wordt of flauwvalt na het slikken, stop dan direct en bel een arts. Dat kunnen tekenen van een beginnende allergische reactie of leverproblemen zijn.

Conclusie: Respecteer De Pil

Paracetamol is een van de grootste uitvindingen van de moderne geneeskunde. Het is effectief en paracetamol veilig innemen is voor iedereen eenvoudig te begrijpen.

Maar net als met alles wat krachtig is, geldt: met grote kracht komt grote verantwoordelijkheid. Hou je aan de 4 gram per dag en de 4 uur tussenpoos.

Check altijd de verpakkingen van andere medicijnen om dubbele dosering te voorkomen. En als je twijfelt over je gezondheid of dosering, bel dan je huisarts of de apotheker. Zij weten precies wat voor jouw lichaam veilig is. Zo blijft paracetamol een hulpje en geen vijand.