Kinderen en hoestdrank waarom vaak niet nodig

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Stel je voor: je kind hoest de longen uit het lijf. Het klinkt misselijkmakend en je wilt maar één ding: het zo snel mogelijk stoppen. De verleiding is groot om direct naar de hoestdrank te grijpen.

Maar wist je dat hoesten eigenlijk een heel slimme reactie van het lichaam is?

Het is een soort schoonmaakprogramma voor de luchtwegen. En hoestdrank? Die is lang niet altijd de oplossing.

Sterker nog: bij kinderen is het vaak onnodig en soms zelfs schadelijk. Laten we eens kijken waarom dat zo is en wat je wél kunt doen.

Hoestdrank: Wat is het eigenlijk?

Hoestdrank is een medicijn, en net als elk medicijn heeft het een specifieke werking.

Over het algemeen zijn er twee hoofdtypen: droge hoestdrank en natte hoestdrank. Droge hoestdrank bevat vaak een stofje zoals dextromethorfan.

Dit werkt in op de hersenen en blokkeert de hoestprikkel. Je stopt met hoesten, maar het slijm blijft zitten waar het zit. Natte hoestdrank, met ingrediënten zoals guaifenesine, doet het tegenovergestelde: het maakt het slijm dunner, zodat het makkelijker opgehoest kan worden. Klinkt logisch, maar is dat altijd goed voor een kind? Meestal niet.

Waarom hoestdrank vaak een slecht idee is voor kinderen

Het immuunsysteem heeft hoesten nodig

Het lichaam van een kind is nog volop in ontwikkeling. Hoesten is een essentieel onderdeel van het immuunsysteem. Het is de natuurlijke manier om slijm, bacteriën en virussen uit de luchtwegen te verwijderen.

Kinderen zijn gevoeliger voor bijwerkingen

Als je hoestdrank geeft, onderdruk je dit proces. Het gevolg? Het slijm blijft achter in de longen, wat kan leiden tot langdurige klachten of zelfs een longontsteking.

Kindermagie bestaat niet, maar kinderlichamen zijn wel extra gevoelig voor medicijnen. De werkzame stoffen in hoestdrank kunnen bij kinderen misselijkheid, duizeligheid en braken veroorzaken.

Bovendien zijn de doseringen vaak gebaseerd op volwassenen. Een verkeerde dosering is snel gemaakt en kan leiden tot onnodige risico’s. Uit onderzoek, bijvoorbeeld in het Journal of the American Medical Association (JAMA), blijkt dat hoestdrank bij kinderen vaak weinig effectief is. Een studie uit 2018 toonde aan dat het gebruik van hoestdrank bij kinderen onder de 6 jaar niet alleen weinig oplevert, maar ook gepaard gaat met onnodige bijwerkingen.

De risico’s op een rij

Waarom zou je het risico nemen? Hier zijn de belangrijkste redenen om hoestdrank bij kinderen te vermijden:

• Verstopping van de luchtwegen: Droge hoestdrank kan de hoestreflex verstoren, waardoor slijm niet wordt verwijderd.
• Verhoogd risico op complicaties: Het onderdrukken van hoesten kan leiden tot ernstigere aandoeningen, zoals longontsteking.
• Bijwerkingen: Misselijkheid, braken en duizeligheid komen vaker voor dan je denkt.
• Missen van de juiste diagnose: Hoestdrank kan de symptomen van een onderliggende ziekte maskeren, waardoor je te laat bent met de juiste behandeling.

Een grootschalig onderzoek in Pediatrics (2020) bevestigt dit: de risico’s van hoestdrank bij kinderen wegen zwaarder dan de voordelen. Het onderzoek analyseerde gegevens van meer dan 10.000 kinderen en concludeerde dat hoestdrank geen effectief middel is om hoesten bij kinderen te verlichten.

Wat werkt wél bij hoesten?

Gelukkig zijn er genoeg manieren om je kind te helpen zonder medicijnen.

Voldoende vocht

Probeer deze effectieve en veilige methoden: Water, thee of heldere soep: voldoende vocht is essentieel om het slijm dunner te maken. Bovendien hydrateert het de keel, wat irritatie vermindert. Laat je kind even in de badkamer zitten met een warme douche of een kom heet water.

Verwarmde damp

De warme damp helpt de luchtwegen te openen en het slijm los te maken. Een verstopte neus leidt vaak tot hoesten.

Neusdruppels en luchtvochtigheid

Neusdruppels kunnen helpen, net als een luchtbevochtiger om de lucht in huis minder droog te maken.

Rust en honing

Rust is het beste medicijn voor een kind dat herstelt. Voor kinderen ouder dan 1 jaar kan een lepel honing helpen. Honing verzacht de keel en remt de hoestprikkel. Zoek je voor onderweg naar reisziekte bij kinderen naar het juiste medicijn?

Let op: geef nooit honing aan baby’s jonger dan 1 jaar vanwege het risico op botulisme. Uit een Cochrane-review (2017) blijkt dat honing effectiever is dan een placebo bij het verlichten van hoest bij kinderen ouder dan 1 jaar. Zoek je naar ibuprofen bij kinderen vanaf welke leeftijd dit veilig is? Raadpleeg dan altijd de bijsluiter.

Wanneer wél hoestdrank overwegen?

Er zijn uitzonderingen. In overleg met een arts of apotheker kan hoestdrank soms zinvol zijn, bijvoorbeeld bij: Zelfs dan is hoestdrank slechts een tijdelijke oplossing. Het onderdrukt het symptoom, maar geneest niet de oorzaak.

• Een onderliggende aandoening zoals astma of bronchitis.
• Extreem heftig hoesten dat de slaap ernstig verstoort.

Praktische tips voor ouders

Als ouder wil je het beste voor je kind. Raadpleeg daarom onze handige koopgids voor medicijnen voor kinderen voor de juiste richtlijnen:

1. Vertrouw op het natuurlijke herstelvermogen: De meeste hoestbuien verdwijnen vanzelf binnen een week.
2. Raadpleeg een professional: Twijfel je? Bel je huisarts of apotheker. Zij kunnen je helpen de juiste keuze te maken.
3. Focus op verlichting, niet op onderdrukking: Geef de voorkeur aan methoden die het lichaam helpen, zoals vocht en rust.

Conclusie

Hoesten is vervelend, maar het is ook een teken dat het lichaam hard werkt om zichzelf te genezen. Hoestdrank bij kinderen is vaak niet nodig en kan zelfs meer kwaad dan goed doen.

Blijf rustig, zorg voor voldoende vocht en rust, en grijp alleen tot medicijnen als het écht nodig is.

Je kind heeft meer baat bij een liefdevolle omgeving dan bij een flesje hoestdrank.