Stel je voor: je voelt je opgeblazen, je buik rommelt, maar er gebeurt maar weinig.
Constipatie, oftewel verstopping, is iets waar bijna iedereen weleens mee te maken krijgt. Het kan vervelend en ongemakkelijk zijn. Gelukkig zijn er oplossingen.
Laxeermiddelen kunnen helpen, maar het aanbod is enorm. Van milde poeders tot krachtige pillen: hoe weet je wat werkt? In dit artikel lees je precies hoe ze werken, welke soorten er zijn en wanneer je ze het beste kunt gebruiken.
Laxeermiddelen, of ontlastingbevorderaars, helpen bij het legen van de darmen. Ze stimuleren de stoelgang of maken de ontlasting zachter.
Meestal gebruik je ze kortdurend, bijvoorbeeld bij een acute verstopping. Het is echter belangrijk om ze niet zomaar te blijven slikken. Je darmen zijn lui gewend raken aan deze hulpmiddelen is niet de bedoeling. Ze zijn er om je even op weg te helpen, niet als permanente oplossing.
Er bestaan diverse typen laxeermiddelen. Ze werken allemaal net iets anders.
De keuze hangt af van hoe ernstig de verstopping is en wat je voorkeur heeft. We delen ze grofweg in op basis van hun werking. Dit zijn de meest milde opties. Ze heten ook wel bulkvormende laxeermiddelen.
Denk aan psylliumzaad of methylcellulose. Deze middelen werken als een spons: ze nemen vocht op en zetten uit in de darm.
Hierdoor wordt de ontlasting zachter en volumineuzer, wat de darmwand stimuleert om aan het werk te gaan.
Een bekend merk is Normacol. Het is belangrijk om bij deze middelen veel water te drinken (minimaal een glas per dosis), anders kunnen ze juist voor een brok in de maag zorgen. Ze zijn erg geschikt voor langdurig gebruik onder begeleiding, maar werken niet direct na inname; het kan 1 tot 3 dagen duren voordat je effect merkt.
Osmotische middelen halen water uit je lichaam de darm in. Hierdoor wordt de ontlasting zachter en volumineuzer, wat de darmbeweging (peristaltiek) op gang brengt.
Een bekend bestanddeel is macrogol. Dit zit in producten zoals Movicolon of Forlax. Ook lactulose (zoals in Duphalac) valt in deze categorie.
Een verpakking macrogol-poeder kost vaak tussen de €5 en €15, afhankelijk van de grootte.
Het fijne aan deze middelen is dat ze over het algemeen veilig zijn voor langdurig gebruik, mits je voldoende drinkt. Ze werken meestal binnen 24 tot 48 uur.
Deze middelen werken harder en sneller. Ze stimuleren de zenuwen in de darmwand, waardoor de spieren samentrekken en de ontlasting sneller wordt afgevoerd.
Een bekend voorbeeld is bisacodyl (te koop onder merknamen als Dulcolax). Een tabletje van 5 mg kost ongeveer €3 tot €5. Een ander voorbeeld is senna (cassia). Deze middelen werken vaak binnen een half uur tot enkele uren.
Ze zijn ideaal voor acute situaties, maar niet bedoeld voor dagelijks gebruik. Te lang gebruik kan de darmwand beschadigen of leiden tot een ‘luie darm’.
Bij hardnekkige verstopping kunnen zetpillen (suppositoria) uitkomst bieden. Ze werken lokaal in de endeldarm.
Glycerine-zetpillen werken als een glijmiddel en stimuleren de aandrang. Bisacodyl-zetpillen werken stimulerend. Ze zijn vaak effectief als orale middelen (pillen) onvoldoende werken. De werking is meestal binnen 15 tot 60 minuten merkbaar. Een doosje zetpillen kost vaak tussen de €4 en €8.
De werking verschilt per type. Bij osmotische middelen (zoals macrogol) wordt er water in de darm getrokken, waardoor de druk toeneemt en de darmwand gestimuleerd wordt.
Bij stimulerende middelen (zoals bisacodyl) prikkelen ze de zenuwuiteinden in de darmwand, waardoor de spieren zich samentrekken. Het effect is vergelijkbaar met een massage voor je darmen. Bij vezelvervangende middelen zorgen ze voor een natuurlijke vulling, zodat je lichaam weer zelf aan het werk wordt gezet.
Geen enkel middel is zonder nadelen. Bij laxeermiddelen kunnen de volgende bijwerkingen optreden: Let op: bij buikpijn, braken of bloed in de ontlasting moet je direct stoppen en een arts raadplegen.
Het hangt af van de situatie:
Naast medicijnen helpt leefstijl enorm. Probeer deze dingen eerst:
Voordat je het juiste laxeermiddel kiest, bedenk je het volgende: Gebruik laxeermiddelen altijd als een hulpmiddel, niet als een gewoonte. Als de klachten langer dan een week aanhouden, of als je hevige pijn hebt, raadpleeg dan een arts.