Medicijnen en voeding welke combinaties mijden

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Stel je voor: je voelt je niet topfit, je gaat naar de dokter en krijgt een recept.

Je haalt je medicijnen bij de apotheek en denkt dat de klus geklaard is. Maar wacht even. Wist je dat wat je eet en drinkt een enorme invloed heeft op hoe je medicijnen werken? Het is soms net als olie en water: sommige combinaties werken niet samen, en andere worden zelfs ronduit gevaarlijk.

In dit artikel duiken we in de wereld van medicijnen en voeding. We vertellen je welke combinaties je beter kunt vermijden, zodat je medicatie zijn werk kan doen en jij weer snel de oude bent.

Supplementen: Vriend of Vijand?

Veel mensen denken: "Een vitaminepilletje kan geen kwaad, dat is toch gezond?" Helaas is dat lang niet altijd waar. Supplementen zijn krachtige middelen en kunnen flink rommelen in de werking van je medicijnen.

Vooral als je bloedverdunners slikt, moet je oppassen. Ben je bloedverdunners zoals Warfarine of Pradaxa aan het gebruiken?

Vitamine K en bloedverdunners

Dan is vitamine K iets om scherp in de gaten te houden. Vitamine K zorgt er juist voor dat je bloed stolt. Als je ineens veel vitamine K inneemt (via pillen of door heel veel groene bladgroenten te eten), dan werkt je bloedverdunner niet goed meer.

Je loopt dan het risico op ernstige bloedingen. Het advies is niet om nooit meer groente te eten, maar om je inname stabiel te houden. Dus eet niet opeens een kilo spinazie per dag. Visolie, oftewel Omega-3, is supergoed voor je hart en bloedvaten.

Omega-3 en vloeibaar bloed

Maar het heeft ook een dunnersmakend effect op je bloed. Gebruik je al bloedverdunners?

Dan kan de combinatie ervoor zorgen dat je bloed té dun wordt. Dit merk je vaak aan blauwe plekken die ontstaan uit het niets of aan een neus die makkelijker bloedt.

Ginkgo Biloba en Magnesium

Overleg altijd met je arts als je naast je medicijnen ook visoliepillen wilt slikken. Ginkgo Biloba is een kruidenmiddel dat je vaak ziet bij geheugenproblemen. Het beïnvloedt je bloedcirculatie.

Net als Omega-3 kan het het effect van bloedverdunners versterken. Magnesium kan juist de werking van bepaalde bloedverdunners (zoals Warfarine) minder effectief maken.

Kortom: stop niet zomaar van alles in je mond zonder dit te checken.

Let Op: Fruit kan een Boosdoener Zijn

Fruit is gezond, dat weten we allemaal. Maar bij sommige medicijnen is fruit een echte spelbreker.

De gevaren van grapefruit

Vooral citrusvruchten en bepaalde bessen kunnen roet in het eten gooien. Dit is de bekendste stoorzender: grapefruit. Het sap van deze vrucht blokkeert een enzym in je darmen dat nodig is om veel medicijnen af te breken.

Door grapefruit (of soms ook sinaasappelsap) blijft de hoeveelheid medicijn in je bloed veel te hoog. Je krijgt dan eigenlijk een overdosis binnen, zonder meer pillen te hebben geslikt.

Bessen en antidepressiva

Dit geldt voor antibiotica (zoals Ciprofloxacine), maar ook voor cholesterolverlagers en sommige bloeddrukmedicijnen. Twijfel je?

Vraag de apotheker of je grapefruit mag eten bij jouw medicijn. Blauwe bessen en frambozen zitten vol met stofjes die goed zijn voor je hersenen. Dat klinkt positief, maar als je antidepressiva slikt (zoals Sertraline of Prozac), kunnen deze stofjes de boel soms te veel stimuleren. Dit kan leiden tot misselijkheid, diarree of slaapproblemen. Het is geen reden om nooit meer een smoothie te drinken, maar wees alert als je je opeens beroerd voelt na het eten van veel bessen.

Waarom Zuivel en Medicijnen Soms Een Vreemd Koppel Zijn

Een slok melk bij je pilletje lijkt onschuldig, maar het kan de opname van het medicijn flink verstoren.

Vooral calcium (de bouwstof van melk) is hier een boosdoener bij. Er zijn antibiotica, zoals de bekende tetracyclines en ciprofloxacine, die dol zijn op calcium. Zodra je deze pillen slikt met melk, yoghurt of een bakje kwark, plakt het calcium vast aan het medicijn.

Antibiotica en melkproducten

Je lichaam kan het medicijn dan niet opnemen, en het belandt ongebruikt in de wc. Het gevolg? Je geneest niet of minder snel.

Het advies is om deze pillen te slikken met water en minstens twee uur te wachten met een bakje zuivel.

Warfarine en kaas

Als je Warfarine gebruikt, hoef je niet direct bang te zijn voor een stukje kaas, maar let wel op. Voeding die plotseling heel veel vitamine K of calcium bevat, kan de bloedstolling beïnvloeden. Het draait allemaal om balans. Eet je normaal gesproken weinig kaas en ineens heel veel?

Dat kan je waardes beïnvloeden. Blijf dus eten zoals je altijd deed, tenzij de dokter anders zegt.

Kruiden: Natuurlijk betekent niet altijd veilig

De schappen bij de drogist liggen vol met zakjes ginseng, st. Janskruid en andere natuurlijke middelen.

"Gewoon uit de natuur", staat erop. Maar medicijnen zijn ook vaak gemaakt van stoffen uit de natuur. Als je verschillende medicijnen vergelijkt op merknaam of generiek, zie je dat het krachtige stoffen zijn die elkaar kunnen versterken of tegenwerken.

Ginseng en de bloeddruk

Ginseng geeft je energie, maar het kan ook je bloeddruk en je bloedstolling beïnvloeden.

Als je bloedverdunners gebruikt, kan ginseng zorgen voor extra bloedingen. Ook kan het de werking van medicijnen tegen diabetes (insuline) verstoren, waardoor je suikerspiegel te laag kan worden. St. Janskruid is berucht. Het wordt vaak gebruikt tegen milde depressies, maar het is een echte slokop. Het zorgt ervoor dat je lichaam medicijnen veel sneller afbreekt.

St. Janskruid en de pil

Hierdoor worden medicijnen (en zelfs de anticonceptiepil!) minder of niet meer werkzaam. Je kan hierdoor ongewenst zwanger raken of een depressie die niet overgaat. Stop nooit zomaar met je medicijnen, maar stop ook niet zomaar kruidenmiddelen in je lichaam zonder dit te melden.

De Gouden Regel: Blijf Praten!

Het is onmogelijk om alle regels uit je hoofd te leren. De markt verandert, er komen nieuwe medicijnen bij en er worden nieuwe onderzoeken gedaan. Zeker voor medicijngebruik bij ouderen is extra voorzichtigheid geboden.

Daarom is er één gouden regel die altijd werkt: Overleg met je arts of apotheker.

• Welke medicijnen je slikt (inclusief de pil of pijnstillers).
• Welke supplementen je neemt (vitamines, kruidenmiddelen).
• Wat je eet en drinkt (bijvoorbeeld of je veel grapefruit of melk drinkt).

Zij hebben de actuele kennis in huis. Benoem altijd: Een open gesprek voorkomt dat je ongemerkt de verkeerde combinatie maakt. Zo zorg je ervoor dat je medicijnen niet vergeet en ze doen wat ze moeten doen: jou beter maken.