Pijnstillers bij migraine welke echt helpen

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Stel je voor: je voelt het al aankomen. Een bonzend gevoel achter je oog, misselijkheid die langzaam opkomt en een voorbode dat je wereld de komende uren misschien wel op slot gaat. Welkom bij migraine.

Het is veel meer dan alleen een ‘slechte hoofdpijn’; het is een aanval op je hele systeem. Licht wordt pijnlijk, geluid is ondragelijk en bewegen voelt als een opgave. De zoektocht naar verlichting begint vaak direct, maar welke pijnstiller pak je nu eigenlijk?

In dit artikel duiken we in de wereld van migraine-medicatie. We kijken zonder blad voor de mond naar wat echt werkt, wat je beter kunt laten staan en hoe je slim omgaat met pijnstillers.

Geen moeilijke medische termen, maar duidelijke taal. Want als je hoofd op ontploffen staat, wil je geen ingewikkelde verhalen, je wilt resultaat.

Waarom voelt migraine anders dan gewone hoofdpijn?

Om te begrijpen welke pijnstiller helpt, moet je snappen wat er in je hersenen gebeurt bij migraine.

Het is geen gespannen spieren (hoewel dat ook kan meespelen), maar een complex neurologisch fenomeen. Bij een migraineaanval veranderen er chemicaliën in je hersenen. Bloedvaten verwijden zich en zenuwen geven signalen af die extreme pijn veroorzaken. In Nederland heeft ongeveer 15 tot 20 procent van de bevolking last van migraine.

Dat zijn bijna 3 miljoen mensen. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen, vaak door hormonale schommelingen. Het is dus een groep waar we het graag over willen hebben, want er is vaak nog onduidelijkheid over welke pillen nu écht zin hebben.

De basis: Vrij verkrijgbare pijnstillers

Voor veel mensen begint de zoektocht bij de drogist. Een doosje uit de schappen pakken en hopen dat de pijn wegtrekt.

Paracetamol: De brave hulp

Dit zijn de meest gangbare opties en hoe ze werken. Paracetamol (merken zoals Panadol of Dafalgan) is de meest gebruikte pijnstiller ter wereld. Het is veilig, verkrijgbaar zonder recept en werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Voor lichte tot matige hoofdpijn is het een prima keuze. Bij migraine is de werking van paracetamol helaas vaak niet krachtig genoeg.

Ibuprofen: De ontstekingsremmer

Omdat migraine een complexe aandoening is die vaak sterke pijnstillers nodig heeft, kan paracetamol soms als ‘druppel op een gloeiende plaat’ voelen. De aanbevolen dosering ligt meestal op 500 mg tot 1000 mg per inname, met een maximum van 4 gram per dag. Het is belangrijk om dit niet te overschrijden om leverschade te voorkomen.

Werkt paracetamol bij jou wel? Top! Maar als je merkt dat de pijn door blijft kloppen, is het tijd om te kijken naar de volgende optie.

Ibuprofen (bekend van merken zoals Nurofen en Advil) behoort tot de NSAID’s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen).

Het werkt anders dan paracetamol: het remt de aanmaak van prostaglandines, stoffen die pijn en ontsteking veroorzaken. Dit maakt het vaak effectiever bij migraine dan paracetamol. Veel migraine-patiënten zweren bij ibuprofen. De gebruikelijke dosering is 200 mg tot 400 mg per keer.

Aspirine: De oude rot in het vak

Het is wel slim om het in te nemen met wat voedsel, want ibuprofen kan de maag irriteren. Regelmatig gebruik van hoge doses kan leiden tot maagklachten of zelfs maagzweren.

Ook is het belangrijk om op te passen met ibuprofen als je last hebt van je nieren of hart. Maar voor een incidentele migraineaanval is het vaak een schot in de roos. Aspirine is een andere NSAID, maar dan de ‘ouderwetse’ variant.

Hoewel het vaak wordt gebruikt bij hartproblemen, is het ook een effectieve pijnstiller bij migraine. Onderzoek toont aan dat aspirine in hoge dosering (tot 1000 mg) bijna net zo effectief kan zijn als sommige triptanen, mits je weet wanneer je aspirine voor hoofdpijn gebruikt en het vroeg genoeg inneemt.

Net als ibuprofen kan aspirine de maag belasten. Het is niet voor iedereen geschikt, vooral niet als je gevoelig bent voor maagzweers of bloedverdunners gebruikt. Maar als je op zoek bent naar een krachtig middel zonder voorschrift, is aspirine het overwegen waard.

Op recept: De zwaardere artillerie

Wanneer paracetamol en ibuprofen tekortschieten, schakelen artsen vaak over op medicatie op recept. Deze middelen zijn specifiek ontwikkeld voor migraine en pakken de oorzaak aan in plaats van alleen de pijn te dempen.

Triptanen: De migraine-killer

Triptanen zijn de gouden standaard voor de behandeling van acute migraineaanvallen. Ze werken door de bloedvaten in de hersenen te vernauwen en de pijnlijke zenuwsignalen te blokkeren.

Ze zijn niet bedoeld voor preventie, maar om een aanval die al bezig is snel te stoppen. De bekendste triptanen zijn: Triptanen zijn effectief, maar ze hebben nadelen. Ze kunnen duizeligheid, een drukkend gevoel op de borst en tintelingen veroorzaken.

• Sumatriptan (Imigran, Traceran): Dit is de pionier onder de triptanen. Het is verkrijgbaar als tablet, neusspray en injectie. De neusspray is ideaal als je misselijk bent en pillen niet kunt binnenhouden. Het werkt vaak al binnen 15 tot 30 minuten.
• Rizatriptan (Maxalt): Deze is vaak iets snellerwerkend dan sumatriptan en kan helpen als sumatriptan niet goed genoeg aanslaat.
• Zolmitriptan (Zomig): Werkt vergelijkbaar, vaak ook beschikbaar als neusspray.

Belangrijk: triptanen zijn niet voor iedereen. Mensen met een verhoogd risico op hart- of vaatziekten (zoals een hoge bloeddruk of een voorgeschiedenis van hartinfarcten) mogen ze vaak niet gebruiken.

NSAID’s op recept: Naproxen

Overleg met je arts is hier essentieel. Naast de vrij verkrijgbare ibuprofen is er naproxen (merknaam Aleve), dat vaak op recept wordt gegeven vanwege de hogere dosering en langere werking. Naproxen is een krachtige ontstekingsremmer die goed werkt bij migraine, vooral als je er langdurig last van hebt. Een dosering van 500 mg, twee keer per dag, is gebruikelijk.

Codeïne: De omstreden keuze

Het werkt langzamer dan triptanen, maar houdt de pijn vaak langer weg.

Codeïne is een opiaat dat vaak wordt voorgeschreven bij hevige pijn. Hoewel het effectief kan zijn, is het de laatste jaren omstreden bij de behandeling van migraine. Codeïne kan namelijk leiden tot misselijkheid en duizeligheid, wat de klachten van migraine juist kan verergeren.

Bovendien bestaat er een risico op gewenning en afhankelijkheid bij langdurig gebruik. Veel artsen schrijven codeïne daarom steeds minder vaak voor bij migraine, tenzij andere middelen echt niet helpen. Het is een optie, maar zeker niet de eerste keuze.

Medicijnen die je beter kunt vermijden

Niet alle pijnstillers zijn geschikt voor migraine. Een bekend gevaar is het middel ‘Cafergot’ (ergotamine).

Vroeger werd dit veel gebruikt, maar tegenwoordig is het minder populair omdat het vaak ernstige bijwerkingen geeft, zoals misselijkheid en krampen in de bloedvaten. Ook het langdurig gebruik van combinatie-middelen (zoals middelen met cafeïne of butalbital) kan leiden tot ‘medicatie-afhankelijke hoofdpijn’ (rebound-effect). Dit betekent dat de hoofdpijn juist erger wordt naarmate je meer pillen slikt.

De valkuil: Te veel en te vaak

Een valkuil waar veel migraine-patiënten intrappen, is het te vaak gebruiken van pijnstillers.

Als je meer dan 10 tot 15 dagen per maand pijnstillers inneemt, loop je het risico op een rebound-hoofdpijn door medicatiegebruik. Je lichaam went aan de medicatie en gaat zelfs pijn produceren als de pillen uitwerken. Het is een vicieuze cirkel: je slikt een pil, de pijn gaat weg, maar na een paar uur keert hij terug, vaak erger. Herken je dit? Dan is het tijd om met je huisarts te praten over een medicatie-vrije periode of over preventieve behandeling.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Zelfmedicatie heeft zijn grenzen. Ga naar de huisarts als:

• De pijnstillers na drie aanvallen nog steeds niet werken.
• Je meer dan drie aanvallen per maand hebt.
• De hoofdpijn plotseling heel anders aanvoelt dan normaal (‘de ergste hoofdpijn ooit’).
• Je last hebt van aura’s die langer duren dan een uur.

Een arts kan een behandelplan op maat maken, dat soms bestaat uit een combinatie van pijnstillers en preventieve medicatie (zoals topiramaten of beta-blokkers).

Conclusie: Wat werkt het beste?

Er is geen magische pil die voor iedereen werkt. De een zweert bij een hoge dosering ibuprofen, de ander heeft alleen baat bij een neusspray met sumatriptan. De sleutel ligt in het snel handelen.

Neem je pijnstiller in zodra de eerste signalen beginnen (de prodromale fase).

Wacht niet tot de pijn ondragelijk is. Gebruik onze pijnstillers kiezen koopgids om voorzichtig te experimenteren onder begeleiding van een arts en te zien wat jouw lichaam het beste accepteert.

Onthoud: migraine is serieus, maar het is te beheersen. Met de juiste kennis over pijnstillers en een beetje flair in je aanpak, kun je de regie weer terugnemen. Luister naar je lichaam, wees alert op bijwerkingen en zoek hulp als de pijn je leven bepaalt. Je hoeft dit niet alleen te dragen.