Diclofenac bijwerkingen die je moet kennen

Annelies de Vries

Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige

Pijnstillers, we grijpen er allemaal weleens naar toe. Diclofenac is er zo eentje die je waarschijnlijk kent.

Misschien heb je het wel eens gekregen na een verstandskies of bij een vervelende rugpijn. Het werkt goed, dat is een feit. Maar net zoals bijna elke medicatie, zitten er ook aan diclofenac kanten die je wilt kennen. Je lichaam is een slim systeem, en soms reageert het net even anders op chemicaliën dan we zouden willen.

In dit artikel duiken we in de wereld van diclofenac. We gaan het hebben over de bijwerkingen die je misschien voelt, de risico’s waar je rekening mee moet houden en hoe je het slim gebruikt. Niemand zit te wachten op vervelende verrassingen, dus laten we de feiten helder op tafel leggen.

Wat is diclofenac eigenlijk?

Om te begrijpen waarom diclofenac soms bijwerkingen geeft, is het handig om te weten wat het doet.

Diclofenac is een zogenaamd NSAID. Dat klinkt ingewikkeld, maar het betekent gewoon dat het niet-hormonaal ontstekingsremmend en pijnstillend werkt. Je lichaam maakt stofjes aan (prostaglandinen) die zorgen voor pijn en ontsteking.

Diclofenac remt de aanmaak van die stofjes. Je krijgt het in allerlei vormen:

• Tabletten (soms met een maagbeschermend laagje)
• Capsules
• Zetpillen
• Injecties (vaak in het ziekenhuis)
• Crèmes en gels (voor uitwendig gebruik)

Populaire merknamen zijn Voltaren, Ardic of generieke namen als Diclorum.

De prijs hangt af van wat je precies nodig hebt, maar voor een standaard stripje betaal je vaak tussen de €5 en €15 bij de apotheek.

De meest voorkomende klachten: je maag en darmen

Als er één ding is waar diclofenac berucht om is, dan is het wel de impact op je maag.

Wat merk je hiervan?

Dit is verreweg de meest gemelde bijwerking. Omdat de stofjes die diclofenac remt (prostaglandinen) ook je maagwand beschermen, kan het medicijn die bescherming wegnemen. Veel mensen ervaren milde klachten zoals: Deze klachten zijn vervelend, maar meestal niet gevaarlijk. Ze verdwijnen vaak als je stopt met de medicijnen.

• Opboeren of brandend maagzuur
• Een zeurende pijn in de bovenbuik
• Misselijkheid
• Verstopping (obstipatie) of juist diarree

Het risico op ernstigere problemen, zoals een maagzweer of een bloeding in de maag of darmen, neemt toe als je: Tip: Slik diclofenac altijd tijdens of net na een maaltijd met een vol glas water. Dat vermindert de irritatie in je maag aanzienlijk.

• Langere tijd diclofenac slikt;
• Een hoge dosis krijgt;
• Ook nog andere pijnstillers (zoals aspirine of ibuprofen) gebruikt;
• 65 jaar of ouder bent;
• Rookt of veel alcohol drinkt.

De impact op je hart en bloedvaten

Veel mensen weten dit niet, maar NSAIDs zoals diclofenac kunnen invloed hebben op je hart. Ze kunnen invloed hebben op je bloeddruk en de vloeibaarheid van je bloed beïnvloeden. Voor de meeste gezonde mensen is dit op korte termijn geen probleem, maar voor mensen met bestaande hartklachten of een hoge bloeddruk is het een ander verhaal.

Er is wetenschappelijk onderzoek (zoals een grote studie in het New England Journal of Medicine) geweest dat aantoonde dat het gebruik van diclofenac het risico op hart- en vaatziekten kan verhogen, vergelijkbaar met sommige andere NSAIDs.

Het gaat hier vooral om het risico op een hartaanval of beroerte bij mensen die al kwetsbaar zijn. Als je weet dat je een hartpatiënt bent, een hoge bloeddruk hebt of een beroerte hebt gehad, is het cruciaal om dit te bespreken met je arts voordat je diclofenac slikt. Soms is een ander type pijnstiller, zoals paracetamol, een veiligere keuze.

Nieren en vocht: de verborgen impact

Je nieren zijn de filters van je lichaam. Diclofenac kan die filters belasten.

Het remt de aanmaak van stoffen die de doorbloeding van je nieren op peil houden.

• Vasthouden van vocht (dikke enkels of vingers)
• Een verhoogde bloeddruk
• In ernstige gevallen: nierfaling

Bij gezonde mensen merk je hier meestal weinig van, maar als je al wat kwetsbaardere nieren hebt (wat vaak gebeurt naarmate je ouder wordt of bij diabetes), kan diclofenac problemen geven. Het kan leiden tot: Als je merkt dat je ineens veel minder plast, of dat je opeens erg opgezwollen bent, stop dan met de medicijnen en bel je huisarts.

Andere vervelende bijwerkingen

Naast de grote drie (maag, hart, nieren) zijn er nog andere dingen die kunnen optreden. Gelukkig zijn die vaak minder heftig of zeldzamer.

Huid en luchtwegen

Sommige mensen reageren allergisch op diclofenac. Dit kan zich uiten in:

• Jeukende uitslag of galbulten
• Een branderig gevoel op de huid (vooral bij de crème)
• Koorts en koude rillingen

Bij ernstige allergie kun je ook last krijgen van je luchtwegen. Mensen met astma moeten extra oppassen, want diclofenac kan soms een astma-aanval uitlokken (aspirine-astma). Als je moeite krijgt met ademhalen of je keel voelt dichttrekken, bel dan direct de huisartsenpost.

Hoofd en hersenen

Het klinkt wat vreemd, maar pijnstillers kunnen soms hoofdpijn veroorzaken in plaats van verhelpen. Andere neurologische klachten die soms genoemd worden zijn duizeligheid of een verward gevoel. Dit is zeldzaam, maar als het gebeurt, is het een teken dat het medicijn misschien niet bij je past.

Specifieke groepen: Kinderen, zwangeren en ouderen

Veiligheid staat voorop, en voor sommige groepen gelden extra regels. Kinderen krijgen diclofenac soms voorgeschreven, maar altijd in een zorgvuldig afgestemde dosis (meestal op basis van lichaamsgewicht).

Kinderen

Een overdosis is gevaarlijk en kan leverschade veroorzaken. Zorg dat de pillen veilig opgeborgen zijn en dat je kind precies weet hoeveel het mag hebben. Ben je zwanger? Dan is diclofenac meestal geen goede keuze, vooral niet in het laatste trimester. Het kan problemen geven voor de ongeboren baby (zoals vroeggeboorte) en de bloedtoevoer naar de baby beïnvloeden.

Zwangerschap en borstvoeding

Tijdens de borstvoeding is het ook zaak om voorzichtig te zijn. Overleg altijd met je verloskundige of arts.

De oudere patiënt

Ouderen zijn gevoeliger voor bijwerkingen. Omdat hun nieren en maag vaak al wat kwetsbaarder zijn, en omdat ze vaak meerdere medicijnen gebruiken, is de kans op interacties groter.

Voor ouderen geldt vaak: de laagst mogelijke dosis, zo kort mogelijk.

Hoe ga je slim om met diclofenac?

We willen je niet bang maken, diclofenac is een effectief medicijn dat veel mensen helpt. Maar kennis is macht. Hieronder een checklist voor veilig gebruik:

1. Lees de bijsluiter: Het klinkt saai, maar het staat vol cruciale info.
2. Combineer verstandig: Gebruik diclofenac niet tegelijk met andere NSAIDs (zoals ibuprofen of naproxen). Paracetamol mag vaak wel, vraag dit na.
3. Let op alcohol: Alcohol verhoogt de irritatie in je maag. Combineer het niet met diclofenac.
4. Bewaar het goed: Bewaar medicijnen altijd koel en droog, buiten het bereik van kinderen.
5. Stop bij signalen: Luister naar je lichaam. Voelt het niet goed? Stop dan en raadpleeg een professional.

Conclusie: Wees je bewust, maar niet bang

Diclofenac is een krachtige bondgenoot tegen pijn, maar het is geen snoepje. De bijwerkingen zijn er echt, en vooral je maag, hart en nieren verdienen wat extra aandacht.

Door het slim te gebruiken – met voedsel, de juiste dosis en in overleg met je arts – beperk je de risico’s tot een minimum. Onthoud: jij bent de expert van je eigen lichaam. Voel je je beroerd van de medicijnen?

Ga dan het gesprek aan. Er zijn vaak genoeg alternatieven of manieren om het gebruik prettiger te maken.

Blijf veilig en zorg goed voor jezelf!