Lactulose versus macrogol het verschil

Portret van Annelies de Vries, gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige over pijnstillers.
Annelies de Vries
Gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige
Maag en darmen medicatie · 2026-02-15 · 8 min leestijd

Stel je voor: je hebt last van een opgeblazen gevoel, je buik zit op slot en de gang naar het toilet voelt meer als een gevecht dan een opluchting.

Verstopping, of obstipatie, is iets waar bijna iedereen weleens mee te maken krijgt. Het is vervelend, kan pijn doen en je humeur flink bederven. In de strijd tegen een trage darm zijn er twee giganten op het toneel: lactulose en macrogol.

Ze lijken misschien op elkaar, maar er zitten best wat verschillen tussen. Zoek je uit welke nu het beste bij jou past? Laten we ze dan eens flink onder de loep nemen.

De basis: Wat zijn het eigenlijk?

Beide medicijnen behoren tot de groep van de osmotische laxantia. Klinkt ingewikkeld, maar het concept is simpel: ze zorgen ervoor dat er meer water in je darmen komt. Dit maakt je ontlasting zachter en zorgt ervoor dat alles weer soepel gaat stromen.

Ze zijn de vriendelijke hulpjes die je darmen een duwtje in de rug geven zonder ze hardhandig wakker te schudden.

Hoewel ze hetzelfde doel hebben, zijn hun methodes net even anders. Lactulose is eigenlijk een kunstmatige suiker, een combinatie van fructose en galactose.

Lactulose: De suiker die water aantrekt

Je kent het misschien wel onder de naam Lactulose Siroop of als tabletten. Het is een echte klassieker en al tientallen jaren op de markt. Hoe het werkt? Lactulose zelf wordt niet opgenomen in je lichaam.

Het reist ongestoord door naar je dikke darm. Daar aangekomen, begint het zijn werk.

Het trekt water aan uit je lichaam de darm in. Dit zorgt ervoor dat de ontlasting opzwelt en zachter wordt. Daarnaast heeft lactulose nog een leuk extraatje: het stimuleert de goede bacteriën in je darmen. Deze bacteriën breken lactulose af en produceren hierbij gas en zuren.

Dat gas zorgt voor een lichte druk op de darmwand, wat de natuurlijke beweging (peristaltiek) stimuleert. Het is dus een combinatie van water aantrekken en de darm actief helpen samentrekken.

Macrogol, ook wel bekend als polyethyleenglycol of PEG, is een heel andere stof.

Het is een lange keten van kunstmatige moleculen. Je vindt het terug in bekende merken zoals Movicol, DulcoSoft of Forlax. In tegenstelling tot lactulose is macrogol een gigantisch molecuul dat totaal niet verteerd wordt.

Macrogol: De watermagnaat

Het werkt als een spons. Het stoot water aan en houdt dit vast in de darminhoud. Hierdoor wordt de ontlasting zacht en volumineus, zonder dat het echt de darmwand stimuleert of de bacteriën voedt. Het is pure, krachtige osmose: water aantrekken en vasthouden. Punt uit.

De grote vergelijking: Wat merk jij eraan?

Het gaat er uiteindelijk om hoe jij je voelt. Dus, wat zijn de praktische verschillen in gebruik?

Werking en snelheid

Doordat lactulose ook de darmwand stimuleert en de boel op gang brengt, kan het soms iets sneller werken of zorgen voor een meer 'natuurlijke' aandrang. Je voelt soms letterlijk dat je darmen aan het werk gaan. Macrogol is meer een sluipende krachtpatser.

Het maakt alles zacht, maar het duurt vaak een dag of twee voordat je het echte effect merkt.

Bijwerkingen: De vervelende kanttekeningen

Het is minder 'schokkend' voor je systeem. Bijwerkingen horen er helaas soms bij. Ze zijn meestal mild, maar goed om te weten.

Lactulose is vaak verkrijgbaar als een zoete siroop of tabletten. Handig voor mensen die niet houden van oplossen.

  • Lactulose: Omdat lactulose in de darm wordt afgebroken door bacteriën, leidt dit vaak tot gasvorming. Je kunt last krijgen van een opgeblazen gevoel, winderigheid en krampen in het begin. Als je teveel neemt, kan het voor waterige diarree zorgen.
  • Macrogol: Macrogol wordt niet afgebroken en veroorzaakt dus minder gas. Echter, omdat het zoveel water vasthoudt, kan het soms leiden tot een 'waterballet' als je teveel gebruikt. Een ander puntje: sommige mensen vinden de smaak van Macrogol poeder (als je het oplost in water) wat vreemd of zoutig.

Gebruiksgemak

Macrogol is meestal een poeder dat je oplost in een glas water.

De standaardverpakkingen zijn vaak zakjes (zoals bij Movicol) of een grote doos met losse poeders. Een voordeel van macrogol is dat je de dosering vaak makkelijker kunt stapelen: neem je één of twee zakjes per dag? Bij lactulose zit je vaak vast aan een vaste hoeveelheid siroop.

De keuze: Welke kies jij?

Dus, lactulose of macrogol? Er is geen pasklaar antwoord, maar wel een paar handige richtlijnen.

Kies voor Lactulose als...

Je darmen echt even wakker geschud moeten worden. Als je merkt dat je darmen wel bewegen, maar het niet lukt om naar de wc te gaan, is lactulose vaak een goede keuze.

Het is ook fijn als je graag een siroopvorm wilt of tabletten wilt slikken. Daarnaast is het een prima optie voor kinderen of ouderen, mits in overleg met de arts, omdat het de darmflora juist een beetje voedt. Je ontlasting keihard is en je het gevoel hebt dat er een prop in je darmen zit. Macrogol is de expert in het zacht maken van deze 'beton'.

Kies voor Macrogol als...

Het is vaak krachtiger bij serieuze verstopping. Ook is het een uitstekende keuze voor langdurig gebruik, bijvoorbeeld bij chronische obstipatie of na een operatie.

Bekijk hier de Movicolon bij verstopping gebruiksaanwijzing voor een veilig gebruik. Omdat het zo neutraal werkt, is het vaak beter te tolereren voor mensen die gevoelig zijn voor krampen of gasvorming.

Conclusie

Zowel lactulose als macrogol zijn veilige en effectieve laxeermiddelen en hun werking om je darmen weer op gang te helpen.

Het gaat er echt om wat jouw lichaam prettig vindt en wat voor type verstopping je hebt. Ben je aan het twijfelen? Overleg dan altijd even met je huisarts of apotheker. Zij kunnen je helpen de juiste dosering te vinden en je adviseren bij het laxeermiddelen kiezen dat past bij jouw klachten. Zo kom je weer snel en soepel de dag door.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen lactulose en macrogol?

Lactulose is een kunstmatige suiker die water in je darmen aantrekt, waardoor de ontlasting zachter wordt en de darmbewegingen worden gestimuleerd. Macrogol daarentegen is een lange keten van kunstmatige moleculen die werkt als een spons, waardoor de darm inhoud verzadigd raakt en de ontlasting zacht en volumineus wordt, zonder de darmwand direct te stimuleren.

Kan ik lactulose en macrogol tegelijk gebruiken?

Zowel lactulose als macrogol zijn effectieve middelen tegen darmverstopping, maar ze werken op verschillende manieren. In de acute fase van een verstopping, bijvoorbeeld als je een paar dagen geen ontlasting hebt gehad, kunnen beide samen gebruikt worden. Het is belangrijk om te letten op je lichaam en de effecten die je ervaart.

Wat is het effectiefste middel tegen darmverstopping?

Macrogol wordt vaak als effectiever beschouwd, vooral bij ouderen, omdat het bewezen effectiviteit heeft en minder interacties met andere medicijnen kan veroorzaken.

Wat is sterker, macrogol of lactulose?

Lactulose kan ook effectief zijn, maar kan soms een meer ‘natuurlijke’ darmbeweging stimuleren. Het is belangrijk om te kiezen wat het beste bij jou past. Macrogol is over het algemeen als sterker beschouwd omdat het een krachtige osmose veroorzaakt, wat betekent dat het meer water vasthoudt in de darmen. Lactulose werkt ook door water aan te trekken, maar heeft ook een stimulerende werking op de darmwand.

Wat is het beste middel tegen darmverstopping bij ouderen?

De keuze hangt af van de individuele behoeften en de ernst van de verstopping. Macrogol wordt vaak als de voorkeur genoten bij ouderen met obstipatie, vanwege de bewezen effectiviteit, het gunstige bijwerkingenprofiel en het kleine interactiepotentieel. Het is belangrijk om altijd te overleggen met een arts of apotheker voordat je een laxeermiddel gebruikt, vooral als je andere medicijnen gebruikt.

Portret van Annelies de Vries, gecertificeerd apotheker en voorlichtingsdeskundige over pijnstillers.
Over Annelies de Vries

Annelies legt ingewikkelde medicatie-informatie helder en begrijpelijk uit voor iedereen.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
Maag-darm medicatie overzicht wat zit er in je kastje →